Öğretmenler ve Akademisyenler İçin 12 ChatGPT Komutu

Öğretmenler için ChatGPT komutları, yapay zekâdan verim almanın en kolay yoludur: iyi yazılmış bir komut size dakikalar kazandırır, belirsiz bir komut ise genel geçer ve kullanılmaz bir çıktı üretir. Bu yazıda öğretmenler ve akademisyenler için ders planı, etkinlik, soru, geri bildirim, özet ve rubrik alanlarında kopyalayıp kendi dersinize uyarlayabileceğiniz 12 komut bulacaksınız. Ayrıca komutun iskeletini ve yapay zekâ çıktısını güvenle kullanmanın ilkelerini paylaşıyoruz. Komutlar ChatGPT için yazıldı ama Gemini, Claude gibi benzer araçlarda da aynı mantıkla çalışır. Ders planı ayrıntısı için ChatGPT ile ders planı hazırlama yazısına bakabilirsiniz.

İçindekiler

• Komutun iskeleti
• Altı kategori, 12 komut
• Kopyalanabilir komutlar
• Çıktıyı güvenle kullanmak
• Çıktıyı derse taşımak
• Sık sorulan sorular

Komutun iskeleti

Etkili komutların ortak yapısı vardır: rol, bağlam, görev ve çıktı biçimi. Rol yapay zekânın hangi gözle bakacağını, bağlam sınıfınızı ve konunuzu, görev ne istediğinizi, çıktı biçimi ise sonucun nasıl görüneceğini belirler. Dört parçayı ayrı satırlarda yazmak hem sizin için hem yapay zekâ için nettir.

Komutun sonuna “bilmediğin bilgiyi uydurma, emin değilsen belirt” cümlesini eklemek, uydurma bilgi riskini azaltan basit ama etkili bir alışkanlıktır. Çıktıyı beğenmediyseniz yeni bir komut yazmak yerine “daha kısa yap”, “örnek ekle”, “daha basit bir dille anlat” gibi ince ayar isteklerini kullanın.

Altı kategori, 12 komut

Öğretmenlerin en çok ihtiyaç duyduğu işler altı kategoride toplanır; aşağıda her kategori için iki örnek komut var:

Kopyalanabilir komutlar

Köşeli parantez içindeki alanları kendi dersinize göre doldurun.

Ders planı ve zaman çizelgesi

1. “[Konu] için [süre] dakikalık bir ders planı hazırla. Sınıf: [düzey, mevcut]. Öğrenme çıktıları, açılış sorusu, anlatım, bir etkileşimli etkinlik ve çıkış sorusu içersin. Zaman çizelgeli yaz.”
2. “[Konu] ünitesini [hafta sayısı] haftaya dağıtan bir taslak program öner; her hafta için bir ana kavram ve bir etkinlik yaz.”

Etkinlik ve tartışma fikri

3. “[Konu] için öğrencilerin telefonla yanıt vereceği 5 dakikalık üç kısa etkinlik öner (anket, kelime bulutu, açık uçlu soru). Her biri için soru metnini yaz.”
4. “[Konu] hakkında öğrencileri iki gruba ayıracak, kanıta dayalı tartışma yürütülebilecek üç dengeli soru yaz.”

Soru ve çeldirici üretimi

5. “[Konu] için [Bloom düzeyi] düzeyinde 5 çoktan seçmeli soru yaz. Her soruda 4 şık olsun; çeldiriciler öğrencilerin yaygın yanılgılarından türetilsin; doğru yanıtı ve gerekçesini belirt.”
6. “Aşağıdaki soruyu daha net ve tek anlamlı olacak şekilde yeniden yaz: [soru metni].”

Geri bildirim, özet ve rubrik

7. “Aşağıdaki öğrenci yanıtına yapıcı, kısa ve yüreklendirici bir geri bildirim yaz. Güçlü yanı ve geliştirilecek bir noktayı belirt: [yanıt – kişisel bilgi içermesin].”
8. “[Metin] için [sınıf düzeyi] öğrencilerinin anlayacağı sade bir özet yaz, ardından üç anlama sorusu ekle.”
9. “[Ödev türü] için dört ölçütlü, üç performans düzeyli bir değerlendirme ölçeği (rubrik) hazırla.”
10. “[Kavramı] bir üniversite birinci sınıf öğrencisine günlük hayattan iki örnekle açıkla.”
11. “Aşağıdaki ders notlarını madde madde ve başlıklarla düzenle: [notlar].”
12. “Dersin sonunda öğrencilerden geri bildirim almak için beş kısa soru yaz; ikisi ölçek, ikisi açık uçlu, biri çoktan seçmeli olsun.”

Çıktıyı güvenle kullanmak

Yapay zekâ çıktıları taslaktır; nihai karar ve sorumluluk sizdedir. Kullanmadan önce dört adım uygulayın:

Uydurma bilgiye karşı

Kaynak, yazar adı, tarih ve rakamlar yapay zekâ tarafından uydurulabilir. Özellikle akademik kaynak isteyen komutlarda ürettiği kaynakların gerçekten var olup olmadığını teyit edin.

Kişisel verileri koruyun

Komutlara öğrenci adı, numarası ya da kişiyi tanıtan bilgi yazmayın. Öğrenci yanıtı üzerinden geri bildirim istiyorsanız yanıtı kişisel bilgilerden arındırarak yapıştırın.

Düzeyi uyarlayın

Yapay zekâ varsayılan olarak genel bir dil kullanır. Öğrenci düzeyini ve ders terminolojisini komutta belirtin, çıktıyı da kendi sesinize göre düzenleyin.

Çıktıyı derse taşımak

Üretilen etkinlik fikirlerini ve soruları sunumunuza taşımak için slayta etkinlik nasıl eklenir kılavuzunu kullanabilirsiniz. Yapay zekâyla tam sunum hazırlamak için ise yapay zeka ile ders sunumu hazırlama yazısı adım adım rehberdir. Soru yazarken kalite için çoktan seçmeli soru yazma ve çeldirici ipuçları yazısına da göz atın.

Sık sorulan sorular

Hangi yapay zekâ aracını kullanmalıyım?

ChatGPT, Gemini ve Claude gibi araçlar benzer sonuçlar verir; farkları sürüm ve plana göre değişir. Komutlar bu araçlarda genellikle işe yarar. Sınırlar ve fiyatlar değişebildiği için güncel koşullara bakın.

Komutlarım neden genel sonuç veriyor?

Muhtemelen bağlam eksiktir. Sınıf düzeyi, süre, konu ve çıktı biçimini ayrıntılı yazdığınızda sonuç belirgin biçimde özelleşir.

Yapay zekâya ödev notlatmak doğru mu?

Notlandırma kararı öğretmene aittir. Yapay zekâ taslak geri bildirim ya da ölçek önerisi için kullanılabilir, nihai değerlendirme için kullanılmamalıdır.

Öğrencilerin yapay zekâ kullanımını nasıl yönetmeliyim?

Ders kurallarında yapay zekâ kullanımının sınırlarını açıkça yazın ve öğrencilere nasıl atıf yapacaklarını gösterin. Şeffaflık yasaklamaktan daha sürdürülebilirdir.

Sonuç

Öğretmenler için ChatGPT komutları, rol-bağlam-görev-çıktı iskeletiyle yazıldığında zaman kazandıran bir yardımcıya dönüşür. Ders planı, etkinlik, soru, geri bildirim, özet ve rubrik alanlarında bu 12 komutu kendi dersinize uyarlayın; çıktıyı doğrulayın, kişisel veri girmeyin ve son kararı kendiniz verin. Beyaz Tebeşir ile üretilen etkinlikleri derse taşımak için ücretsiz başvurun.