Online Derste Yoklama Nasıl Alınır? 5 Yöntem

Online derste yoklama almak, sınıfta yoklama almaktan hem daha kolay hem daha zordur. Kolaydır, çünkü katılım zaten dijitaldir; zordur, çünkü kimin gerçekten derste olduğunu doğrulamanın fiziksel bir yolu yoktur. Kamerayla sayım, sohbete yazdırma, form bağlantısı gibi yöntemlerin her birinin güçlü ve zayıf yanı vardır. Bu yazıda uzaktan eğitimde kullanılan beş yoklama yöntemini karşılaştırıyor, başkası adına katılımı zorlaştıran ipuçlarını veriyor ve Beyaz Tebeşir ile kodla yoklamanın online derste nasıl yapıldığını adım adım anlatıyoruz. Yüz yüze sınıf için ayrıntılar QR kod ile yoklama yazımızdadır.

İçindekiler

• Online yoklamanın temel sorunu
• Beş online yoklama yöntemi
• Kodla online yoklama nasıl yapılır?
• Başkası adına katılımı zorlaştırma
• Online yoklama için ipuçları
• Sık sorulan sorular

Online yoklamanın temel sorunu

Sınıfta öğretim elemanı öğrenciyi görür. Online derste ise ekranda bir isim ve belki bir kare vardır. Katılım listesi bağlantıya tıklayan herkesi gösterir; ama bu kişinin derste dikkatle bulunduğunu ya da öğrencinin kendisi olduğunu kanıtlamaz. Üstelik kamera açma zorunluluğu hem bant genişliği hem gizlilik açısından tartışmalıdır. Bu yüzden iyi bir online yoklama yöntemi üç şeyi dengelemelidir: hızlı olmak, öğrenciyi rahatsız etmemek ve başkası adına katılımı zorlaştırmak.

Beş online yoklama yöntemi

Uzaktan derslerde en çok şu yöntemlere başvurulur:

Kameradan sayım ve isim okuma

Basit ve hızlıdır; ancak kamera açmayı zorunlu kılar. Kalabalık derslerde zaman alır ve kamera kapalı öğrenciyi yok sayma riski taşır.

Sohbete yazdırma ve form bağlantısı

Öğrencilerden sohbet penceresine adını yazmasını ya da bir forma giriş yapmasını istemek kolaydır. Ancak sohbet çıktısı listeye elle aktarılır; form bağlantısı ise bir arkadaşa gönderilip başkası tarafından doldurulabilir.

Ders içi kısa soru

Dersin ortasında sorulan basit bir soruyu yanıtlayan öğrenci o anda derstedir. Yoklama ile katılım ölçümünü birleştirmesi güzeldir; ama her derse soru hazırlamak gerekir.

QR veya kodla katılım

Ders ekranında görünen bir kod ya da QR, öğrencinin telefonuyla okutması ya da girmesiyle kaydedilir. Liste anında oluşur. Kodun ekran paylaşımıyla gösterilmesi ve dönen olması başkasına iletilmesini zorlaştırır.

Kodla online yoklama nasıl yapılır?

Beyaz Tebeşir'de yoklama özelliği, ders sahibinin ayarlardan bilinçli olarak açtığı, varsayılan olarak kapalı bir ayardır. Açıldığında online dersin akışı şöyledir:

1. Kodu paylaşın. Tahta sayfasını açın ve canlı derste (video görüşme programınızda) ekran paylaşımıyla gösterin. Ekranda QR kod ve ders kodu görünür.
2. Öğrenci katılır. Telefonunda QR'ı okutur ya da kodu girer; uygulama indirmesi gerekmez.
3. Doğrulama. QR dönen yapıdadır; ayrıca ekranda görünen dört haneli kod da istenir. Bir telefon aynı derste tek öğrenciye bağlanır.
4. Rapor hazır. Yoklama listesi ve çizelge kendiliğinden oluşur; gerekirse elle düzeltebilirsiniz.

Ayrıntılı adımlar için yoklama nasıl alınır kılavuzuna bakabilirsiniz. Ders akışında tahta sayfasını açmak ve kumandayı kullanmak için akıllı tahta nasıl açılır kılavuzu da yardımcı olur.

Başkası adına katılımı zorlaştırma

Online derste hile ihtimali sınıftan daha yüksektir. Hiçbir yöntem kusursuz değildir; amaç hileyi imkânsız değil, zahmetli ve fark edilir kılmaktır. Birkaç önlemi birlikte kullanın:

• Kodu kısa süre açık tutun. Yoklamayı dersin ilk dakikalarında yapın ve süre bitince kapatın.
• Dönen kodu kullanın. Kodun ekran görüntüsü kısa sürede geçersiz kalır.
• Ek doğrulama isteyin. QR'ın yanında ekranda görünen kodu yazdırmak yalnızca fotoğrafla katılımı engeller.
• Yoklamayı ikiye bölün. Dersin başında ve sonunda iki kez alın; öğrencinin iki yoklamada da bulunması beklenir.
• Ders içi kısa soru ekleyin. Dersin ortasındaki bir anket ya da soru, öğrencinin gerçekten derste olduğunu gösterir.

Online yoklama için ipuçları

Bunların yanında kurumunuzun yoklama zorunluluğu ve kayıt biçimi hakkında yönetmeliklerini kontrol edin. Öğrencilere hangi verinin, neden toplandığını açıkça söyleyin. KVKK açısından dikkat edilecekler için ileride yayımlanacak yoklama ve KVKK yazımıza da göz atabilirsiniz; şimdilik KVKK aydınlatma metnimiz bir başlangıç noktasıdır.

Sık sorulan sorular

Online derste kamera zorunlu olmalı mı?

Yoklama için zorunlu olmamalıdır. Kamera zorunluluğu gizlilik, bant genişliği ve eşitsizlik sorunları yaratır. Kodla yoklama kamera açmadan da çalışır.

Öğrencinin telefonu yoksa ne yapılır?

Telefonu olmayan ya da internet sorunu yaşayan öğrenci için bir yedek plan bulundurun; örneğin ders sonunda sizin onayınızla elle kayıt. Elle düzeltme özelliği bu durumlar için vardır.

Yoklama kodunu ekran paylaşımı olmadan da verebilir miyim?

Dersin yapıldığı platformun sohbetine kodu yazabilirsiniz; ancak QR dönen olduğu için ekran paylaşımı daha güvenlidir. Kodun başkasına iletilme riskini göz önünde bulundurun.

Yoklama kayıtlarını nasıl dışa aktarırım?

Yoklama çizelgesi ve Excel çıktısı raporlar bölümünden alınır. Ayrıntı için raporlar kılavuzuna bakın.

Sonuç

Online derste yoklama, hızlı, rahatsız etmeyen ve zorlaştırıcı olmalıdır. Kamerayla sayım ve form bağlantısı kolaydır ama zayıf noktaları vardır; kodla yoklama ve ders içi kısa soru birlikte kullanıldığında daha güvenilir sonuç verir. Yoklamayı dersin başında ve sonunda iki kez almak, kodu kısa süre açık tutmak ve elle düzeltme yolunu açık bırakmak pratik kurallardır. Beyaz Tebeşir ile denemek için ücretsiz başvurun.